Van liefdadigheidsinstellingen tot cryptomunten: terroristische netwerken concurreren om innovatieve manieren te vinden om hun activiteiten te financieren, zoals in het geval van Tarek ben Habib ben Al-Toumi Al-Maaroufi, een Belgische onderdaan die veroordeeld werd tot zes jaar gevangenisstraf wegens vereniging met een terroristische groep en terrorismefinanciering. Hij zou een sleutelrol hebben gespeeld bij de rekrutering, fondsenwerving en logistieke organisatie van terroristische netwerken in Europa. Zijn activiteiten omvatten het faciliteren van de overbrenging van personen naar conflictgebieden en het kanaliseren van financiële middelen naar jihadistische groeperingen.
Terroristische netwerken maken gebruik van verschillende strategieën om de geldcirculatie te verhullen, via traditionele financiële kanalen, dekmantel-liefdadigheidsinstellingen, en meer.
Maar hoe kunnen deze illegale financiële stromen worden geïdentificeerd? Wat zijn de methoden en indicatoren om terrorismefinanciering effectief op te sporen? Dit artikel verkent de strategieën die worden ingezet om deze dreiging te bestrijden en de financiële veiligheid te versterken, en belicht deze verschillende financiële mechanismen om ze beter te kunnen bestrijden.
Terrorismefinanciering is onderverdeeld in twee hoofdgebieden
Ten eerste is er de financiering van specifieke terroristische operaties, die de directe kosten omvat die gepaard gaan met het uitvoeren van individuele aanslagen. Deze kosten zijn doorgaans laag in vergelijking met de omvangrijke schade en ontwrichting die dergelijke daden kunnen veroorzaken.
De materialen die nodig zijn om deze aanslagen uit te voeren, zijn gevarieerd en omvatten bijvoorbeeld voertuigen, zelfgemaakte componenten voor het maken van explosieven, kaarten en bewakingsapparatuur.
Vervolgens helpen structurele uitgaven bij het uitbreiden en in stand houden van een organisatie en het verspreiden van de ideologie van de groep. Het is echter essentieel om erop te wijzen dat de diversiteit aan financieringsbehoeften van terroristische organisaties het niet mogelijk maakt ze in één enkele typologie onder te brengen.
Wat zijn de factoren voor het opsporen van terrorismefinanciering?
De verschillende factoren | |
|---|---|
Verduistering Donaties worden ingezameld onder een humanitair voorwendsel, zoals hulp aan wezen, maar een deel of het geheel van de fondsen wordt daadwerkelijk omgeleid naar terroristische groeperingen. Deze omleiding kan plaatsvinden binnen een legitieme liefdadigheidsinstelling, terwijl tegelijkertijd frauduleuze activiteiten worden uitgevoerd. | Gebruik van fictieve organisaties Frauduleuze entiteiten doen zich voor als echte liefdadigheidsinstellingen om financiële stromen naar terroristische groeperingen te verhullen. |
Exploitatie van een legitieme structuur Een liefdadigheidsinstelling voert een humanitaire actie uit, zoals het uitdelen van voedsel aan kwetsbare bevolkingsgroepen, maar werkt samen met een als terroristisch aangemerkte entiteit, waardoor haar activiteiten worden gelegitimeerd. | In sommige gevallen Zijn het personen met directe toegang tot de fondsen die deze voor terroristische doeleinden omleiden. Het komt echter ook voor dat een hele liefdadigheidsinstelling als dekmantel wordt gebruikt om donateurs op te lichten en illegale activiteiten te financieren. |
Financiering van terroristische bewegingen via criminele activiteiten
Terroristische groeperingen gebruiken een verscheidenheid aan criminele activiteiten om hun acties te financieren, variërend van kleinschalige fraude tot diepere betrokkenheid bij georganiseerde misdaad. Het is vaak moeilijk te bepalen of de op deze manier verkregen fondsen specifiek bedoeld zijn voor terroristische operaties, of dat ze eenvoudigweg het resultaat zijn van traditionele illegale activiteiten.
Tot de veelgebruikte misdrijven behoren drugshandel, creditcardfraude, chequefraude en afpersing. Drugshandel is een lucratieve financieringsbron voor terroristische groeperingen, waardoor ze aanzienlijke sommen geld kunnen genereren. De groei van deze activiteit als middel om terrorisme te financieren is toegenomen met de afname van staatssteun voor deze groeperingen. Deze ontwikkeling heeft de grens tussen terroristische organisaties en drugshandelsnetwerken geleidelijk doen vervagen. De rol van GDO's (geldovermakingsdiensten) bij de financiering van terrorisme bestaat primair als een "eindgebruikers"-toegangspoort. Dit vergemakkelijkt de overdracht van fondsen, of deze nu nieuw verworven of reeds opgeslagen zijn, naar de operationele cellen.
Wat zijn de problemen en vragen rond de financiering van terrorisme?
1. Diverse jurisdictieproblemen: sommige gebieden, zoals belastingparadijzen, failliete staten, of staten die actieve steun verlenen aan terroristische groeperingen, vertonen grote kwetsbaarheden op het gebied van terrorismefinanciering. De FATF heeft via de International Cooperation Review Group (ICRG) een proces opgezet voor het identificeren en beheren van risicojurisdicties op het gebied van anti-witwassen en terrorismefinancieringsbestrijding (AML/CFT). Dit mechanisme moet worden versterkt en verfijnd om deze kwetsbaarheden beter aan te pakken.
2. Bewustwording in de privésector: financiële instellingen uiten een groeiende behoefte om de mechanismen van terrorismefinanciering te begrijpen, met name via precieze indicatoren en informatie die hen kunnen helpen verdachte transacties te identificeren. Staten zouden mechanismen kunnen opzetten om ervoor te zorgen dat informatie over terroristische dreigingen (zoals risicogebieden, activiteiten en personen) wordt opgenomen in de risicobeheermodellen van financiële instellingen, om deze illegale financiële stromen beter te kunnen opsporen.
3. Beter onderscheid van witwassen: het is cruciaal om onderscheid te maken tussen terrorismefinanciering en witwassen, aangezien deze twee fenomenen een verschillende logica volgen. Een grotere betrokkenheid van de gehele terrorismebestrijdingsgemeenschap zou helpen dit onderscheid te verfijnen en een gemeenschappelijk begrip van terrorismefinancieringsmethoden te waarborgen. Het zou ook de exploitatie van financiële informatie versterken wanneer deze wordt gekruist met inlichtingen over terrorismebestrijding.
4. Wens om financiële inlichtingen te versterken: financiële stromen alleen kunnen terrorisme niet effectief opsporen. Wanneer ze echter worden geanalyseerd in combinatie met terrorismebestrijdingsinlichtingen, verbeteren ze aanzienlijk het vermogen van een staat om verdachte activiteiten te identificeren en te verstoren.
Hoe kan terrorismefinanciering worden opgespoord?
RSIII (Verzameling van Indicator Signalen en Informatie) dient een preventief doel, waarbij staten verplicht worden elementen van terroristische ondersteuningsnetwerken te identificeren op basis van een redelijke bewijsstandaard. Het primaire doel is te voorkomen dat terroristen en andere criminelen vrijelijk overschrijvingen kunnen gebruiken om fondsen te verplaatsen, terwijl het ook de opsporing van mogelijk misbruik mogelijk maakt. Met dit doel voor ogen heeft de FATF een effectieve vierledige strategie ontwikkeld om de exploitatie van liefdadigheidsinstellingen voor terroristische doeleinden te voorkomen en te bestrijden. Deze aanpak is gebaseerd op:
Meer specifiek zorgt het ervoor dat essentiële informatie over de opdrachtgever van overschrijvingen onmiddellijk toegankelijk is voor de autoriteiten die belast zijn met rechtshandhaving en gerechtelijke autoriteiten om de opsporing, het onderzoek en de vervolging van terroristen en andere criminelen te vergemakkelijken, evenals het traceren van hun activa. Deze informatie moet vervolgens worden doorgegeven aan financiële inlichtingeneenheden, die verdachte transacties analyseren en de relevante informatie verspreiden (CTIF in België) om de identificatie en melding van verdachte transacties te vergemakkelijken.
