De bedrijfsbrede risicobeoordeling (EWRA) of algemene risicobeoordeling is vanuit een EU- en Belgisch perspectief een wettelijke verplichting geworden voor alle kredietinstellingen, beursvennootschappen, vergunde verzekeringsondernemingen en bankinstellingen die onderworpen zijn aan de Anti-witwasregelgeving. De algemene beoordeling van de risico's (EWRA) die financiële instellingen in deze context moeten uitvoeren, is een instrument dat de verplichte entiteiten in staat stelt de ML/FT-risico's waaraan zij zijn blootgesteld te identificeren en adequaat te beheren, of, waar nodig, te beperken. In een bredere context helpen Enterprise Risk Assessment (ERA) of Enterprise Risk Management (ERM)-programma's entiteiten om hun benadering van risicobeheer aan te passen aan de eisen van de evoluerende financiële bedrijfsnormen.
Hoe voert u een effectieve AML-risicobeoordeling uit?
Het uitvoeren van een AML-risicobeoordeling is geen eenmalige taak. Het impliceert het definiëren van een AML-risicoclassificatiemethodologie en het creëren van een AML-risicobeoordelingsmodel dat aansluit bij uw bedrijfsactiviteiten. Financiële instellingen beheren hun AML-risicoblootstelling door het definiëren van degelijke processen en risicogebaseerde waakzaamheidsinspanningen. De vele voordelen van een effectief AML-beoordelingssysteem kunnen alleen worden gerealiseerd als een goed begrip van de AML EWRA-regelgeving en de ervaring van uw bedrijf en bedrijfstak samenwerken.
Wat is EWRA-compliance en de risicogebaseerde benadering (RBA)?
Een passende risicogebaseerde benadering begint met het verkrijgen van een diepgaand en actueel inzicht in de risicoblootstelling van de instelling en een begrip van die risico's. Een risicogebaseerde benadering (RBA) is een essentieel onderdeel van risicobeheer en het AML/CFT-kader. RBA werd benadrukt in de FATF-aanbevelingen van 2012:
"...landen moeten een risicogebaseerde benadering (RBA) toepassen om ervoor te zorgen dat maatregelen om witwassen en terrorismefinanciering te voorkomen of te beperken in verhouding staan tot de geïdentificeerde risico's."
Het was ook een belangrijk onderwerp dat werd geïmplementeerd in de vierde Europese AML-richtlijn.
RBA is een methodologie die het mogelijk maakt de activiteiten van het bedrijf te prioriteren op basis van een voorafgaande analyse van gegevens. Volgens RBA hangt het aantal acties dat moet worden ondernomen af van hoe hoog het risico is. Dit betekent dat RBA in laagrisicosituaties minder acties toestaat, en de nadruk legt op hoge risico's waar verhoogde maatregelen verplicht zijn. Dankzij deze methode kan de toewijzing van beschikbare middelen worden geoptimaliseerd.
AML EWRA-bedrijfsbrede risicobeoordelingsmethodologie
Een succesvolle EWRA-methodologie is consistent over domeinen heen en wordt doorgaans opgebouwd via drie hoofdfasen: de risico-identificatie, de kloofanalyse (controles) en de aanpassingsfase (correcties/mitigatie).
Documentatie en actualisering van een EWRA
In het algemeen moet de algemene AML-risicobeoordeling worden gedocumenteerd, geactualiseerd en ter beschikking worden gehouden van de toezichthoudende autoriteiten (de Nationale Bank van België). Deze wordt geactualiseerd telkens wanneer zich een gebeurtenis voordoet die een significante impact kan hebben op het ML-risicoprofiel van de entiteit. De entiteit moet te allen tijde een duidelijk inzicht hebben in hoe haar ML-risico's evolueren.
In het algemeen moet de algemene AML-risicobeoordeling worden gedocumenteerd, geactualiseerd en ter beschikking worden gehouden van de toezichthoudende autoriteiten (de Nationale Bank van België). Deze wordt geactualiseerd telkens wanneer zich een gebeurtenis voordoet die een significante impact kan hebben op het ML-risicoprofiel van de entiteit. Het is geen proces dat eenmaal per jaar plaatsvindt, maar een doorlopend proces dat plaatsvindt telkens wanneer zich een belangrijke situatie voordoet. De entiteit moet te allen tijde een duidelijk inzicht hebben in hoe haar ML-risico's die verband houden met de zakelijke relatie evolueren.
Naast het EWRA-rapport wordt een document verwacht dat het proces voor de voltooiing van de beoordeling beschrijft. In dit verslag worden het toepasselijke wettelijke kader en de sectorale richtsnoeren gespecificeerd.
Bovendien moet het de gebruikte methodologie vermelden, hoe deze in de beoordeling is geïntegreerd, een beschrijving van de procedures voor monitoring en een tijdige actualisering van het risicobeoordelingsproces, samen met een verwijzing naar de mate waarin de Anti-witwascompliancefunctionaris (AMLCO), de compliancefunctionaris, het hoger management en eventuele andere partijen betrokken zijn geweest bij alle fasen van het proces. Ondernemingen moeten aan hun toezichthouder kunnen aantonen, op basis van deze documenten, dat hun aanpak voldoet aan de verplichtingen van de anti-witwaswet van 20 juli 2020 (België).
EWRA Algemene Risicobeoordeling
Bent u op zoek naar meer gedetailleerde informatie over de EWRA Algemene Risicobeoordeling? Volg het artikel voor meer inzichten.
Lees het gerelateerde artikel
Wat zijn de risicofactoren om te overwegen?
Om hun EWRA uit te voeren, zullen ondernemingen specifieke risicofactoren en het evenredigheidsbeginsel moeten overwegen.
De risicofactoren die in aanmerking moeten worden genomen, zijn cliënten, landen of geografische gebieden, producten, diensten en transacties of distributiekanalen. Alle moeten proportioneel worden beoordeeld, dat wil zeggen volgens de omvang en de aard van de entiteit. Ondernemingen die geen complexe producten of diensten aanbieden en die beperkte of geen internationale blootstelling hebben, hebben mogelijk geen al te complexe of verfijnde risicobeoordeling nodig.
De risicofactoren zullen worden gebruikt in de analyse en in de uiteindelijke beoordeling als pijlers waarop de onderneming haar evaluatie zal baseren. De risicofactoren bestrijken specifieke domeinen die vele subrisico's kunnen omvatten waarmee rekening moet worden gehouden. De risicofactor van cliënten kan bijvoorbeeld risico's omvatten zoals het werken met de verkeerde tegenpartij, het niet hebben van voldoende aanvullende maatregelen om een gefundeerde beslissing te nemen, enz. De entiteiten die een EWRA uitvoeren, moeten de risicofactoren wegen op basis van hun relevantie in de zakelijke relatie en transacties. De entiteiten geven gewoonlijk verschillende "scores" voor verschillende factoren. Volgens de richtsnoeren inzake risicofactoren van de EBA (JC 2017 37) moeten entiteiten bij het wegen van risicofactoren verschillende zaken overwegen, zoals het feit dat winstoverwegingen de risicoclassificatie niet beïnvloeden en dat de onderneming bereid is om automatisch gegenereerde risicoscores waar nodig te overschrijven, mits uiteraard een goede documentatie voor deze beslissing wordt verstrekt.
â De rationale achter de EWRA-verplichting
Het uitvoeren van een bedrijfsbrede risicobeoordeling is een van de hoekstenen in de strijd tegen ML en TF. Beslissingen worden op een meer geïnformeerde manier genomen met betrekking tot risico's. Deze inspanning leidt tot de bescherming van de markt tegen een nieuwe crisis en bijgevolg tot de bescherming van de samenleving.
De bevoegde nationale autoriteiten kunnen de adequaatheid beoordelen van het interne AML/CFT-organisatiekader en het beleid en de procedures van de ondernemingen. Het stelt ondernemingen in staat de ML/FT-risico's te identificeren waaraan een bedrijf is blootgesteld en situaties te identificeren die hogere ML/FT-risico's genereren en waarop de inspanningen moeten worden gericht. Bovendien geeft het ondernemingen een goed perspectief op hoe ze hun AML-risicoscore voor cliënten het beste kunnen inschatten, terwijl ook individuele gevallen worden beoordeeld.
âš–ï¸ Het wettelijk kader van een AML EWRA
Het Belgische wettelijke kader voor de EWRA AML Algemene Risicobeoordeling bestaat voornamelijk uit vier juridische documenten: "¢ De 5e AML-richtlijn (2018/843); "¢ De Belgische ML/FT-wet van 20 juli 2020; "¢ De NBB-regeling van 21 november 2017; "¢ Circulaire 02/2018 / Algemene beoordeling van witwas- en terrorismefinancieringsrisico's.
De 5e AML-richtlijn (2018/843);
De Belgische ML/FT-wet van 20 juli 2020, die de 5e AML-richtlijn omzet in het Belgische rechtskader;
De NBB-regeling van 21 november 2017;
Circulaire 02/2018 / Algemene beoordeling van witwas- en terrorismefinancieringsrisico's.
Er zijn ook nuttige documenten gepubliceerd door de Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten (FSMA):
Praktische gids voor de algemene risicobeoordeling voor witwassen en terrorismefinanciering voor verzekeringstussenpersonen ("Guide pratique "FSMA_2018_07 du 22/05/2018"), beschikbaar in het Frans of Nederlands.
Periodieke vragenlijst met betrekking tot de preventie van witwassen en de financiering van terrorisme ("FSMA_2020_11 du 10/09/2020") beschikbaar in het Frans alleen.
Het is een kans voor bedrijven om een duidelijker beeld te krijgen van hun bedrijfsactiviteiten en om de ML/FT-risico's te anticiperen voordat ze een ondraaglijke last worden voor de entiteit.
