Compliantierisico is een van de grootste zorgen in de banksector. Niet-naleving kan een impact hebben op de reputatie van het merk en leiden tot een afname van het klantenbestand. Gebrek aan gepast onderzoek bij transacties en het monitoren van cliënten kan de bank meeslepen in kostbare en tijdrovende gerechtelijke procedures.
In maart 2019 werden de namen van drie toonaangevende Belgische banken (ING België, KBC en BNP Paribas Fortis) genoemd in beschuldigingen van het witwassen van Russisch crimineel geld. OCCRP, beheerd door het Journalism Development Network, heeft informatie over deze en vele andere schandalen onthuld. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) heeft het wereldwijd witgewassen bedrag per jaar geschat op 2 tot 5% van het wereldwijde bbp, oftewel bijna 2 biljoen Amerikaanse dollar.
Wat is het Bazelse normenkader voor banken en financiële instellingen?
Basel is een "internationaal overeengekomen reeks maatregelen ontwikkeld door het Bazels Comité voor bankentoezicht als reactie op de financiële crisis van 2007-09". In de lidstaten van de Europese Unie zijn de Bazelse normen geïmplementeerd met het zogenaamde "CRD-IV-pakket" (Kapitaalvereistenrichtlijn en -verordening). In december 2017 stelden het Europees Parlement en de Raad wijzigingen voor aan het huidige CRD-IV-pakket om de meest recente regelgevingsnormen voor banken, zoals voorzien in Basel III, te implementeren. Het doel van een geavanceerd regelgevingskader is de banksector te beschermen tegen een recessie die een impact zal hebben op de rest van het financiële systeem en de reële economie.
Basel is een "internationaal overeengekomen reeks maatregelen ontwikkeld door het Bazels Comité voor bankentoezicht als reactie op de financiële crisis van 2007-09". In de lidstaten van de Europese Unie zijn de Bazelse normen geïmplementeerd met het zogenaamde "CRD-IV-pakket" (Kapitaalvereistenrichtlijn en -verordening). In december 2018 stelden het Europees Parlement en de Raad wijzigingen voor aan het huidige CRD-IV-pakket om de meest recente regelgevingsnormen voor banken, zoals voorzien in Basel III, te implementeren. Het doel van een geavanceerd regelgevingskader is de banksector te beschermen tegen een recessie die een impact zal hebben op de rest van het financiële systeem en de reële economie. Basel III: Finalising Post-Crisis Reform zou worden geïmplementeerd op 1 januari 2023, maar de EU-lidstaten kwamen overeen de implementatie uit te stellen tot januari 2025. De vertraging werd gerechtvaardigd door de economische gevolgen van COVID-19.
In België vormt de wet van 25 april 2014 de basis voor de complianceverplichtingen van banken, kredietinstellingen, financiële instellingen, enz. De wet van 25 april 2014 is herzien door de wet van 26 november 2021 ter implementatie van EU-Richtlijn 2019/2162. Net als bij verzekeringsmaatschappijen is in het bankwezen de onafhankelijkheid van de controlefuncties van groot belang. Bankinstellingen moeten beschikken over een onafhankelijke compliancefunctie om de naleving door de bank en haar senior management, haar werknemers, haar vertegenwoordigers en gebonden agenten van het toepasselijke regelgevingskader inzake integriteit en gedrag te waarborgen.
💰 Wat zijn de nalevingsvereisten in de banksector?
De banksector wordt geconfronteerd met regelgevingsvereisten en nalevingsuitdagingen zoals: Ӣ Voortdurend veranderende regelgeving op internationaal en Europees niveau. Ӣ Risicobeheer. Ӣ Witwassen van geld. Ӣ Rapportage: correcte rapportage is een veeleisend proces voor banken die in verschillende rechtsgebieden actief zijn. Ӣ AVG-vereisten. Aangezien banken grote hoeveelheden persoonlijke gegevens verwerken, blijven gegevensopslag en -beheer een belangrijk complianceproject.
De banksector wordt geconfronteerd met regelgevingsvereisten en nalevingsuitdagingen zoals:
Voortdurend veranderende regelgeving op internationaal en Europees niveau. De compliancefunctie wordt veeleisender. Kleinere banken met tot nu toe zwakke complianceafdelingen moeten het aantal professionals, IT-tools en hun werkkennis uitbreiden.
Risicobeheer. Basel III verhoogt de druk op de juiste detectie, meting en rapportage van risico's. Opkomende risico's vormen een constante bedreiging. Risicofuncties in banken moeten veranderen in hun werkwijze, innovatie mogelijk maken en kostenefficiënter worden.
Witwassen van geld. Recentelijk zijn schandalen aan het licht gekomen en zijn grote geldbedragen witgewassen via Europese banken. Zelfs als banken niet op de hoogte zijn van het witwassen van geld, blijven zij aansprakelijk.
In 2016 trok de Europese Centrale Bank (ECB) de vergunning van Trasta Komercbanka in omdat de bank op verschillende manieren de bepalingen inzake witwassen en terrorismefinanciering had overtreden. De bank was betrokken bij de zogenaamde "Russian Laundromat", een internationaal witwasschema. In hetzelfde schandaal was ook Deutsche Bank betrokken. De OCCRP heeft onlangs gepubliceerd dat het interne onderzoek van de bank aan het licht bracht dat zij boetes kan krijgen voor niet-naleving van de AML-wetten en dat haar senior management risico loopt op vervolging. Het artikel stelt dat de bank zich er niet van bewust was dat zij miljarden uit illegale activiteiten verplaatste.
Rapportage: correcte rapportage is een veeleisend proces voor banken die in verschillende rechtsgebieden actief zijn. Elk rechtsgebied heeft andere rapportagenormen, wat de rapportageprojecten complexer maakt.
AVG-vereisten. Aangezien banken grote hoeveelheden persoonlijke gegevens verwerken, blijven gegevensopslag en -beheer een belangrijk complianceproject. Sommige banken proberen voordeel te halen uit de AVG door hun naleving van de verordening te promoten en zo vertrouwen en klantbetrokkenheid te vergroten.
Compliance is een kernactiviteit geworden voor banken. Banken moeten een top-downbenadering in compliance hanteren. Het hoger management moet het rolmodel zijn voor het personeel en de functies van de entiteit. Opleiding en open dialoog tussen c-level professionals en ander personeel moeten regelmatig plaatsvinden om de soepele integratie van wijzigingen in het compliancekader te waarborgen.
