De revolutie van instantovermakingen is aan de gang. Met de eerste conformiteitsdatum van Verordening 2024/886 vastgesteld op 09 januari 2025 zullen directe betalingen een vast onderdeel worden van het dagelijkse bankieren. De Instant payment regulation (IPR) werd goedgekeurd op 13/03/24 en trad in werking op 08/04/24, maar wat houdt deze nieuwe verordening eigenlijk in, voor wie heeft het gevolgen en welke impact zal het hebben? Deze gids geeft u duidelijke, beknopte antwoorden.
Welke financiële instellingen zijn onderworpen aan Verordening 2024/886 ?
 | Deze nieuwe Europese verordening over SEPA instantovermakingen is van toepassing op alle betalingsdienstaanbieders (PSPs), met inbegrip van betalingsinstellingen en instellingen voor elektronisch geld, die gevestigd zijn in de Europese Unie (EU) of de Europese Economische Ruimte (EEA). De meeste betalingsinstellingen en instellingen voor elektronisch geld hebben al procedures voor het verifiëren van de identiteit van klanten (KYC), het beoordelen van klantrisico's (CDD) en het voorkomen van witwaspraktijken (AML) en terrorismefinanciering (CTF). Om deze procedures aan te passen aan de nieuwe regelgeving zijn slechts een paar gerichte aanpassingen nodig. |
Geen paniek als u een van de nieuwkomers bent in de categorie "instelling" onder richtlijn 98/26/CE. De verordening geeft instellingen die gevestigd zijn in de EU tot 09/01/25 de tijd om te voldoen, en tot 09/01/27 voor EEA-leden.
Wat zijn instantovermakingen ?
Het concept van een instantovermaking is nogal vaag en met de komst van deze verordening kunnen we het echt onderscheiden van traditionele betalingen. Een instantovermaking is een transactie die op elk moment in minder dan tien seconden wordt uitgevoerd. Deze transactie kan worden geïnitieerd via verschillende kanalen : online bankieren, mobiele applicatie, geldautomaat, self-service terminal, in-kantoor, of zelfs per telefoon. Deze snelheid biedt revolutionaire liquiditeit voor betalingsdienstgebruikers (USPs) en betalingsdienstaanbieders (PSPs), evenals ongekende onomkeerbaarheid. |  |
Hoe kunnen de veiligheid en compliance van instantovermakingen worden gewaarborgd ?
De veiligheidsmaatregelen die tot nu toe werden gebruikt om betalingstermijnen tot vier werkdagen, afhankelijk van de instelling, te rechtvaardigen, worden opnieuw geëvalueerd in het licht van de Europese Verordening 2024/886. De verordening is bedoeld om financiële transacties te versnellen en tegelijkertijd de veiligheid ervan te verbeteren.
De verordening versterkt aanzienlijk de procedures voor het verifiëren van de identiteit van de begunstigde (VoP). Financiële instellingen moeten nu strengere mechanismen invoeren om de identiteit te garanderen van de persoon die het geld ontvangt, ondanks mogelijke verschillen tussen de door de betaler verstrekte informatie en de informatie die is gekoppeld aan de identificatiecode van de begunstigde, en tegelijkertijd voldoen aan de vereisten van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (GDPR).
 | Het systeem voor verification of payee (VoP) moet de uitgevende instelling signaleren dat de unieke identificatiecode en naam die door de betaler worden verstrekt, niet overeenkomen met de interne gegevens van de betalingsdienstaanbieder (PSP), waarbij een weigering om te corrigeren leidt tot een kwijting van het risico voor de instelling. PSPs zullen ook ten minste een keer per dag, moeten controleren of hun USPs niet onderworpen zijn aan gerichte financiële beperkingen. Dit zal het risico op fouten, fraude en het witwassen van geld onmiddellijk aanzienlijk blijven verminderen. |
Tot slot moedigt deze verordening de opkomst van nieuwe innovatieve betaaldiensten aan, terwijl een hoog veiligheidsniveau wordt gegarandeerd. Hierdoor zullen fintechs en neobanken steeds betere betaaloplossingen kunnen aanbieden die meer op maat van de behoeften van de klanten zijn.
Welke gevolgen hebben instantovermakingen op klanten ?
Voor gebruikers verandert de nieuwe verordening het landschap van elektronische betalingen in Europa en biedt toegang tot snellere, veiligere en transparantere betalingsdiensten.
Het belangrijkste voordeel is de algemene beschikbaarheid van onmiddellijke betalingen in euro. Vanaf nu kunnen uw betalingen binnen enkele seconden en zonder extra kosten worden uitgevoerd.
De kosten die aan betalingen verbonden zijn, kunnen namelijk van invloed zijn op de keuze van de consument, en deze verordening heeft duidelijke regels opgesteld om ervoor te zorgen dat instantovermakingen op grote schaal worden ingevoerd. De kosten voor een onmiddellijke overschrijving mogen niet hoger zijn dan die voor een traditionele overschrijving met dezelfde bijbehorende diensten, zoals de mogelijkheid om online een betaling te initiëren of gewoon een ontvangstbewijs te krijgen. Het is jammer dat sommige instellingen zich nog niet aan deze verordening hebben gehouden en extra kosten in rekening brengen voor instantovermakingen. |  |
Daarnaast stimuleert de verordening de autonomie van de gebruiker door hem de mogelijkheid te geven om op elk moment dagelijkse of per transactie betalingslimieten in te stellen. Dankzij deze flexibiliteit kunnen gebruikers hun betalingen aanpassen aan hun consumptiegewoonten en budget. Een oudere persoon kan bijvoorbeeld beslissen om de verzending van instantovermakingen uit te schakelen om fouten te vermijden.
Deadlines en vereisten voor PSPs
De verordening over instantovermakingen verplicht alle betalingsdienstaanbieders (PSPs) in de lidstaten die de euro als lokale valuta hebben (EU) om uiterlijk op 09 januari 2025 de ontvangst van instantovermakingen, en uiterlijk op 09 oktober 2025 de verzending van instantovermakingen zonder extra kosten aan te bieden.
PSPs die zich in de EU-gebied bevinden, hebben tot 9 oktober 2025 de tijd om verification of payee (VoP) in to voeren, bijvoorbeeld door de gebruiker op de hoogte te stellen van informatie die niet overeenkomt, met de mogelijkheid tot weigering.
PSPs die zich in de EU- en EEA-gebied bevinden, moeten uiterlijk op 9 januari 2025 verifiëren, ten minste dagelijks, of hun USPs niet onderworpen zijn aan gerichte financiële beperkingen.
Elektronisch geld PSPs die zich in de EU bevinden, moeten uiterlijk op 09 April 2027 de verzending en ontvangst van instantovermakingen zonder extra kosten mogelijk maken. Elektronisch geld PSPs die zich in het EEA-gebied bevinden en die de euro niet als lokale valuta hebben, moeten uiterlijk op 09 april 2027 ook instantovermakingen in euro's kunnen ontvangen.
In de EEA gevestigde elektronisch geld PSPs moeten uiterlijk op 09 Juli 2027 de verzending van instantovermakingen zonder extra kosten aanbieden en procedures verification of payee (VoP) implementeren, bijvoorbeeld door de gebruiker te waarschuwen voor informatie die niet overeenkomt, met de mogelijkheid van weigering.
Directe betalingen, een drijvende kracht voor de Europese economie van morgen
Door directe betalingen aan te bieden, voldoen financiële instellingen aan de verwachtingen van hun klanten op het gebied van snelheid en eenvoud De nieuwe regelgeving komt ook ten goede aan consumenten doordat ze een ruimere keuze aan betaaldiensten krijgen en hun transacties veiliger worden. Om deze kansen optimaal te benutten, is het essentieel om aan de nieuwe standaarden te voldoen.
